هو البدیع

مباحثی در مقدمات معرفت حروف(قسمت اول)

حروف مقطعه

بحث در مورد حروف مقطعه و اهمیت بحث و بررسی آن موضوع سخن ماست بطوریکه در اهمیت این حروف همین بس که مبنای تحلیات و حدسیات و ... مفسرین قران مبین و قرآن شناسان می باشد .

در ادامه بحث در مورد تحلیل و تفسیر و تاویلات مربوط به حروف مقطه که در آغاز برخی سوره های قران است خواهیم پرداخت و در ادامه آن بحثی در مورد اهمیت ابجد و اثرات آن و شمه ای از معنی اش را ذکر خواهیم کرد و بطور کلی غرض از این حرافی گشودن باب نظر و بینش اصولی و منطقی و در عین حال روش مند در مورد ریشه علم الحروف یعنی حروف مقطعه و علوم مربوط به آن می باشد .

شناخت حروف مقطه الزامی است

در اوائل برخی از سوره ای قران مبین کلماتی را می بینیم که که همواره مورد توجه مفسیرین قران بوده است و اقوال گوناگونی در مورد آنها گفته شده است که در اینجا به برخی از اقوال مهم وارد می شود :

1.برخی بر این باورند که آنها متشابهات قرآنند پس تاویلشان را جز خداوند و راسخون در علم کسی نمی داند .

2.کسانی هم بر این سخن پای فشرده اند که آنها از اسماء سوره ها و کلید های آنها هستند .

3.گفته شده آنها اسماء الله هستند و در بیان ادله خویش به برخی ادعیه اهل بیت اشره کرده اند بطوریکه در دعائی از مولایمان حضرت امام علی علیه السلام آمده است "ِ اللَّهُمَّ أَعْمِ عَنِّی قُلُوبَ أَعْدَائِی وَ کُلِّ مَنْ یَبْغِینِی بِسُوءٍ ضَرَبْتُ بَیْنِی وَ بَیْنَ أَعْدَائِی حِجَابَ الْحَمْدِ وَ آیَةِ الْکُرْسِیِّ وَ سِتْرَ الم ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدىً لِلْمُتَّقِینَ وَ کِفَایَةَ الم اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ حِفْظَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ وَ عِزَّ المص وَ سُورَ الم وَ مَنْعَ المر وَ دَفْعَ الر وَ حِیَاطَةَ کهیعص وَ رِفْعَةَ طه وَ عُلُوَّ طس وَ فَلَاحَ یس وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ وَ عُلُوَّ الْحَوَامِیمِ وَ کَنَفَ حم عسق وَ بَرَکَةَ تَبَارَکَ وَ بُرْهَانَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَ حِرْزَ الْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ أَمَانَ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْر(بحارالانوار، ج‏84، ص 16) )  و یا نقل شده که مولا علی علیه السلام در جنگ ها هنگام قتال ذکر "یا کهیعص" همواره بر زبانشان روان بود(مستدرک‏الوسائل ج : 11 ص : 105)

4.آنها تخفیف برخی جملات اثباتی در مورد حق تعالی هستند بطوریکه در مورد الم تخفیف جمله "انا الله اعلم" و یا در مورد المص "انا الله اعلم و افصل"و همچنین در مورد المر"انا الله اعلم واری"است .

5.گروهی نیز براین باورند که در مورد مقطعاتی همچون "الم" مراد اشاره نمودن به اسماء خدا و جبرئیل و رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم است .

6.نظریه مهمی که در مورد حروف تهجی (مقطعه)بیان گردیده دیدگاه مولا امام علی علیه السلام است ایشان در تشریح ماهیت این حروف گفته اند "برای هر کتابی صفوه(شیره ای) است و صافی قران حروف تهجی است .

7.برخی گفته اند برای خداوند متعال در هر کتابی سریست و سر او در قرآن حروف تهجی است .

به نظر می رسد در تمامی دیدگاه های یاد شده نقطه مشترکی است و آن همانا مبنا بودن حروف تهجی است بطوریکه حروف تهجی چه لفظی و یا کتبی و یا حتی عددی ، اصول مفاهیم و معانی و معاریف و بطور کلی ماده العلوم است چون علوم متنوعه از حروف و تجزیه و ترکیب آن بهم می رسند و آن مقسم و مدخل آنها می باشد مانند آنکه از ماده و هیئت و تجزیه و ترکیب آن علم صرف بهم می رسد و از حیث اعراب آن علم نحو مصور می گردد و از اداء آن و آداب وقوف آنها تجوید پدیدار گشته و از دانستن اعداد و تکسیر و تالیف جفر بهم می رسد و از زبر و بینات آن علم اسرار و از تسمیه و اعلام آنها لغت شکل می گیرد و از اعداد آن هیئت و نجوم بهم می رسد زیرا تا اندازه ای کاشف تاثیر حوادث و صورت مجردات و غیوب می باشد و ان شاء الله در مبحث پیش روی در موضات یاد شده بیشتر سخن خواهیم گفت .

سخن پایانی

در اهمیت حروف مقطه قرآن همین بس که هر شخص عام و خاص و خاص اندر خاص نسبت به فهم و شعور و ظرفیت قلبی و فکری خویش تعریف و تفسیر نموده و علن لازم را که در حد توان دارد برداشت می نماید ، مسئله مهم اینکه تعریف و تفسیر و سر حقیقی در پیشگاه و محضر قطب عالم امکان قرار دارد که امید است ایزد یکتا تعجیل ظهور آنحضرت را نزدیک فرموده و با روشن شدن چشمان منتظرین واقعی تعریف و تفسیر و سر واقعی آنها را یاد بگیریم ان شاء الله بامید آنروز .

ادامه دارد

یاحق

شنبه ٢۸ شهریور ،۱۳۸۸ساعت ٢:٥٦ ‎ب.ظ توسط سید خلیل شاکری(شاکر)بازنویسی مطالب توسط سجاد علیپور نظرات ()
تگ ها: مقطعه