هو المجیب

(بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج‏2، ص: 17)عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الم‏ هُوَ حَرْفٌ مِنْ حُرُوفِ اسْمِ اللَّهِ الْأَعْظَمِ الْمُقَطَّعِ‏ فِی الْقُرْآنِ الَّذِی یُؤَلِّفُهُ النَّبِیُّ ص أَوِ الْإِمَامُ فَإِذَا دَعَا بِهِ أُجِیبَ ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدىً لِلْمُتَّقِینَ قَالَ بَیَانٌ لِشِیعَتِنَا الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ قَالَ مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ یَبُثُّونَ وَ مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ مِنَ الْقُرْآنِ یَتْلُون‏

ابو بصیر گوید امام صادق علیه السلام فرمود: (الم) یک حرف از بعض حروف اسم اعظم خدا است که هر جزئى از آن در جایى از قرآن مجید آمده است، و پیغمبر و امام معصوم که به مکان آنها آگاهى دارند هر گاه خواسته باشند ....

متن کامل مقاله را در ادامه مطلب بخوانید

 


هو المجیب

(بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج‏2، ص: 17)عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الم‏ هُوَ حَرْفٌ مِنْ حُرُوفِ اسْمِ اللَّهِ الْأَعْظَمِ الْمُقَطَّعِ‏ فِی الْقُرْآنِ الَّذِی یُؤَلِّفُهُ النَّبِیُّ ص أَوِ الْإِمَامُ فَإِذَا دَعَا بِهِ أُجِیبَ ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدىً لِلْمُتَّقِینَ قَالَ بَیَانٌ لِشِیعَتِنَا الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ قَالَ مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ یَبُثُّونَ وَ مِمَّا عَلَّمْنَاهُمْ مِنَ الْقُرْآنِ یَتْلُون‏

ابو بصیر گوید امام صادق علیه السلام فرمود: (الم) یک حرف از بعض حروف اسم اعظم خدا است که هر جزئى از آن در جایى از قرآن مجید آمده است، و پیغمبر و امام معصوم که به مکان آنها آگاهى دارند هر گاه خواسته باشند خدا را به نام اعظمش بخوانند آن حروف تقطیع شده را با هم تلفیق کرده و دعا مى‏کنند، خدا نیز اجابت مى‏فرماید. ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدىً لِلْمُتَّقِینَ (این کتاب شکّى در آن نیست که به یقین راهنماى پرهیزکاران است) فرمود :

یعنى روشنگر است براى پیروان ما الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ (آنان که به عالم غیب ایمان داشته و نماز را بپا دارند و از هر چه روزى به آنان کردیم به مستمندان انفاق کنند- بقره: 3) از آنچه به آنان مى آموزیم آگاهى پیدا مى‏کنند و همان مقدار را که از قرآن به آنها آموخته‏ایم خود مى‏خوانند، و به دیگران یاد مى‏دهند .

و لازم بذکر است که گفته اند و آن اسراری است بین خدا و رسولش و رمزی است که جز راسخون فی العلم از ذریه ائمه اطهار نمی فهمند و مخاطبه با حروف مفرد هو سنت احباب و سری است از حبیب که آگاه نمی شود بر آن بیگانه

شاعر گوید :

راز درون دوست نداند بغیر دوست  /  قول وقلم نتواند کند بیان

رمزیست بین طالب و مطلوب پس دقیق  /  کانرا بلفظ و بسط نسازد زبان عیان(سید محمد تقی مقدم)

تفسیر "الم"در کلام امام حسن عسکری علیه السلام

تفسیر الامام عسکرى علیه السلام الم  ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدىً لِلْمُتَّقِینَ امام علیه السلام فرمود: قریش و یهود قرآن را تکذیب نموده گفتند: سحر است که از خود ساخته است خداوند مى‏فرماید الم  ذلِکَ الْکِتابُ اى محمد صلى الله علیه و آله این کتاب را که بر تو نازل کردیم ترکیبى از همان حرف تک تک است از قبیل الف، لام، میم و به زبان مادرى شما است و این همان حروف اصلى زبان شما است اگر راست مى‏گوئید مانند آن را بیاورید مى‏توانید براى این کار از دیگر همفکران خود کمک بگیرید، بعد خداوند اعلام مى‏کند که قدرت برآوردن مانند قرآن را ندارند بوسیله این آیه قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى‏ أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً.

خداوند میفرماید «الم» همان قرآن که افتتاح مى‏کنم آن را با (الم)  ذلِکَ الْکِتابُ همین کتابى است که موسى و پیامبران بعد از او بشارت آن را داده‏اند و به بنى اسرائیل گفته‏اند که من بر تو نازل خواهم کرد کتابى عربى و با ارزش که هرگز باطل با او آمیخته نمى‏شود نه قبل و نه بعد فرستاده خداى حکیم و حمید است «لا رَیْبَ فِیهِ» شکى در آن نیست چون آشکار است در نزد آنها چنانچه پیامبرانشان اطلاع داده‏اند که محمد صلى الله علیه و آله بر او کتابى نازل مى‏شود که او و امتش آن کتاب را مى‏خوانند بر سایر احوال خود

احتجاج مولا علی علیه السلام با علمای یهود

(بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار    ج‏10    18    باب 1 احتجاجه صلوات الله علیه على الیهود فی أنواع کثیرة من العلوم و مسائل شتى .....  ص : 1)

وَ قَالَ الصَّادِقُ ع ثُمَّ الْأَلِفُ حَرْفٌ مِنْ حُرُوفِ قَوْلِکَ اللَّهُ دُلَّ بِالْأَلِفِ عَلَى قَوْلِکَ اللَّهُ وَ دُلَّ بِاللَّامِ عَلَى قَوْلِکَ الْمَلِکُ الْعَظِیمُ الْقَاهِرُ لِلْخَلْقِ أَجْمَعِینَ وَ دُلَّ بِالْمِیمِ عَلَى أَنَّهُ الْمَجِیدُ الْمَحْمُودُ فِی کُلِّ أَفْعَالِهِ وَ جُعِلَ هَذَا الْقَوْلُ حُجَّةً عَلَى الْیَهُودِ وَ ذَلِکَ أَنَّ اللَّهَ لَمَّا بَعَثَ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ ع ثُمَّ مَنْ بَعْدَهُ مِنَ الْأَنْبِیَاءِ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ إِلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ لَمْ یَکُنْ فِیهِمْ قَوْمٌ  إِلَّا أَخَذُوا عَلَیْهِمُ الْعُهُودَ وَ الْمَوَاثِیقَ لَیُؤْمِنُنَّ بِمُحَمَّدٍ الْعَرَبِیِّ الْأُمِّیِّ الْمَبْعُوثِ- بِمَکَّةَ الَّذِی یُهَاجِرُ إِلَى الْمَدِینَةِ یَأْتِی بِکِتَابٍ بِالْحُرُوفِ الْمُقَطَّعَةِ  افْتِتَاحَ بَعْضِ سُوَرِهِ یَحْفَظُهُ أُمَّتُهُ فَیَقْرَءُونَهُ قِیَاماً وَ قُعُوداً وَ مُشَاةً وَ عَلَى کُلِّ الْأَحْوَالِ یُسَهِّلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ حِفْظَهُ عَلَیْهِمْ وَ یَقْرِنُونَ بِمُحَمَّدٍ ص أَخَاهُ وَ وَصِیَّهُ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ ع الْآخِذَ عَنْهُ عُلُومَهُ الَّتِی عَلَّمَهَا وَ الْمُتَقَلِّدَ عَنْهُ لِأَمَانَتِهِ الَّتِی قَلَّدَهَا وَ مُذَلِّلَ کُلِّ مَنْ عَانَدَ مُحَمَّداً ص بِسَیْفِهِ الْبَاتِرِ وَ مُفْحِمَ کُلِّ مَنْ حَاوَلَهُ وَ خَاصَمَهُ بِدَلِیلِهِ الْقَاهِرِ یُقَاتِلُ عِبَادَ اللَّهِ عَلَى تَنْزِیلِ کِتَابِ اللَّهِ حَتَّى یَقُودَهُمْ‏

إِلَى قَبُولِهِ طَائِعِینَ وَ کَارِهِینَ ثُمَّ إِذَا صَارَ مُحَمَّدٌ ص إِلَى رِضْوَانِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ارْتَدَّ کَثِیرٌ مِمَّنْ کَانَ أَعْطَاهُ ظَاهِرَ الْإِیمَانِ وَ حَرَّفُوا تَأْوِیلَاتِهِ وَ غَیَّرُوا مَعَانِیَهُ وَ وَضَعُوهَا عَلَى خِلَافِ وُجُوهِهَا قَاتَلَهُمْ بَعْدُ عَلَى تَأْوِیلِهِ حَتَّى یَکُونَ إِبْلِیسُ الْغَاوِی لَهُمْ هُوَ الْخَاسِرَ الذَّلِیلَ الْمَطْرُودَ الْمَغْلُولَ قَالَ فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً وَ أَظْهَرَهُ بِمَکَّةَ ثُمَّ سَیَّرَهُ مِنْهَا إِلَى الْمَدِینَةِ وَ أَظْهَرَهُ بِهَا ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَیْهِ الْکِتَابَ وَ جَعَلَ افْتِتَاحَ سُورَتِهِ الْکُبْرَى بِالم یَعْنِی الم  ذلِکَ الْکِتابُ وَ هُوَ ذَلِکَ الْکِتَابُ الَّذِی أَخْبَرْتُ أَنْبِیَائِیَ السَّالِفِینَ أَنِّی سَأُنْزِلُهُ عَلَیْکَ یَا مُحَمَّدُ لا رَیْبَ فِیهِ فَقَدْ ظَهَرَ کَمَا أَخْبَرَهُمْ بِهِ أَنْبِیَاؤُهُمْ أَنَّ مُحَمَّداً یُنْزَلُ عَلَیْهِ کِتَابٌ مُبَارَکٌ لَا یَمْحُوهُ الْبَاطِلُ یَقْرَؤُهُ هُوَ وَ أُمَّتُهُ عَلَى سَائِرِ أَحْوَالِهِمْ ثُمَّ الْیَهُودُ یُحَرِّفُونَهُ عَنْ جِهَتِهِ وَ یَتَأَوَّلُونَهُ عَلَى غَیْرِ وَجْهِهِ وَ یَتَعَاطَوْنَ التَّوَصُّلَ إِلَى عِلْمِ مَا قَدْ طَوَاهُ اللَّهُ عَنْهُمْ مِنْ حَالِ أَجَلِ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ کَمْ مُدَّةُ مُلْکِهِ فَجَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ مِنْهُمْ جَمَاعَةٌ فَوَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ص عَلِیّاً ع مُخَاطَبَتَهُمْ  فَقَالَ قَائِلُهُمْ إِنْ کَانَ مَا یَقُولُ مُحَمَّدٌ ص حَقّاً لَقَدْ عَلَّمْنَاکُمْ قَدْرَ مُلْکِ أُمَّتِهِ هُوَ إِحْدَى وَ سَبْعُونَ سَنَةً الْأَلِفُ وَاحِدٌ وَ اللَّامُ ثَلَاثُونَ وَ الْمِیمُ أَرْبَعُونَ فَقَالَ عَلِیٌّ ع فَمَا تَصْنَعُونَ بِ المص وَ قَدْ أُنْزِلَتْ عَلَیْهِ قَالُوا هَذِهِ إِحْدَى وَ سِتُّونَ وَ مِائَةُ سَنَةٍ قَالَ فَمَا ذَا تَصْنَعُونَ بِ الر وَ قَدْ أُنْزِلَتْ عَلَیْهِ فَقَالُوا هَذِهِ أَکْثَرُ هَذِهِ مِائَتَانِ وَ إِحْدَى وَ ثَلَاثُونَ سَنَةً فَقَالَ عَلِیٌّ ع فَمَا تَصْنَعُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَیْهِ المر قَالُوا  هَذِهِ مِائَتَانِ وَ إِحْدَى وَ سَبْعُونَ سَنَةً فَقَالَ عَلِیٌّ ع فَوَاحِدَةٌ مِنْ هَذِهِ لَهُ أَوْ جَمِیعُهَا لَهُ فَاخْتَلَطَ کَلَامُهُمْ فَبَعْضُهُمْ قَالَ لَهُ وَاحِدَةٌ مِنْهَا وَ بَعْضُهُمْ قَالَ بَلْ یُجْمَعُ لَهُ کُلُّهَا وَ ذَلِکَ سَبْعُمِائَةٍ وَ أَرْبَعٌ وَ ثَلَاثُونَ سَنَةً ثُمَّ یَرْجِعُ الْمُلْکُ إِلَیْنَا یَعْنِی إِلَى الْیَهُودِ فَقَالَ عَلِیٌّ ع أَ کِتَابٌ مِنْ کُتُبِ اللَّهِ نَطَقَ بِهَذَا أَمْ آرَاؤُکُمْ دَلَّتْکُمْ عَلَیْهِ فَقَالَ‏ بَعْضُهُمْ کِتَابُ اللَّهِ نَطَقَ بِهِ وَ قَالَ آخَرُونَ مِنْهُمْ بَلْ آرَاؤُنَا دَلَّتْ عَلَیْهِ فَقَالَ عَلِیٌّ ع فَأْتُوا بِالْکِتَابِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ یَنْطِقُ بِمَا تَقُولُونَ فَعَجَزُوا عَنْ إِیرَادِ ذَلِکَ وَ قَالَ لِلْآخَرِینَ فَدُلُّونَا عَلَى صَوَابِ هَذَا الرَّأْیِ فَقَالُوا صَوَابُ رَأْیِنَا دَلِیلُهُ أَنَّ هَذَا حِسَابُ الْجُمَّلِ فَقَالَ عَلِیٌّ ع کَیْفَ دَلَّ عَلَى مَا تَقُولُونَ وَ لَیْسَ فِی هَذِهِ الْحُرُوفِ مَا اقْتَرَحْتُمْ بِلَا بَیَانٍ  أَ رَأَیْتُمْ إِنْ قِیلَ لَکُمْ إِنَّ هَذِهِ الْحُرُوفَ لَیْسَتْ دَالَّةً عَلَى هَذِهِ الْمُدَّةِ لِمُلْکِ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ص وَ لَکِنَّهَا دَالَّةٌ عَلَى أَنَّ کُلَّ وَاحِدٍ مِنْکُمْ قَدْ لُعِنَ بِعَدَدِ هَذَا الْحِسَابِ أَوْ أَنَّ عِنْدَ کُلِّ وَاحِدٍ مِنْکُمْ دَیْناً بِعَدَدِ هَذَا الْحِسَابِ دَرَاهِمَ أَوْ دَنَانِیرَ  أَوْ أَنَّ لَعَلَى کُلِّ وَاحِدٍ مِنْکُمْ  دَیْناً عَدَدُ مَالِهِ مِثْلُ عَدَدِ هَذَا الْحِسَابِ قَالُوا یَا أَبَا الْحَسَنِ لَیْسَ شَیْ‏ءٌ مِمَّا ذَکَرْتَهُ مَنْصُوصاً عَلَیْهِ فِی الم وَ المص وَ الر وَ المر فَقَالَ عَلِیٌّ ع وَ لَا شَیْ‏ءٌ مِمَّا ذَکَرْتُمُوهُ مَنْصُوصٌ عَلَیْهِ فِی الم وَ المص وَ الر وَ المر فَإِنْ بَطَلَ قَوْلُنَا لِمَا قُلْتُمْ بَطَلَ قَوْلُکُمْ لِمَا قُلْنَا فَقَالَ خَطِیبُهُمْ وَ مِنْطِیقُهُمْ لَا تَفْرَحْ یَا عَلِیُّ بِأَنْ عَجَزْنَا عَنْ إِقَامَةِ حُجَّةٍ فِیمَا نَقُولُهُ عَلَى دَعْوَانَا فَأَیُّ حُجَّةٍ لَکَ فِی دَعْوَاکَ إِلَّا أَنْ تَجْعَلَ عَجْزَنَا حُجَّتَکَ فَإِذاً مَا لَنَا حُجَّةٌ فِیمَا نَقُولُ وَ لَا لَکُمْ حُجَّةٌ فِیمَا تَقُولُونَ قَالَ عَلِیٌّ ع لَا سَوَاءٌ إِنَّ لَنَا حُجَّةً هِیَ الْمُعْجِزَةُ الْبَاهِرَةُ ثُمَّ نَادَى جِمَالَ الْیَهُودِ یَا أَیَّتُهَا الْجِمَالُ اشْهَدِی لِمُحَمَّدٍ وَ لِوَصِیِّهِ فَتَبَادَرَ الْجِمَالُ  صَدَقْتَ صَدَقْتَ یَا وَصِیَّ مُحَمَّدٍ وَ کَذَبَ هَؤُلَاءِ الْیَهُودُ فَقَالَ عَلِیٌّ ع هَؤُلَاءِ جِنْسٌ مِنَ الشُّهُودِ  یَا ثِیَابَ الْیَهُودِ الَّتِی عَلَیْهِمْ اشْهَدِی لِمُحَمَّدٍ وَ لِوَصِیِّهِ فَنَطَقَتْ ثِیَابُهُمْ کُلُّهَا صَدَقْتَ صَدَقْتَ یَا عَلِیُّ نَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ حَقّاً وَ أَنَّکَ یَا عَلِیُّ وَصِیُّهُ حَقّاً لَمْ یَثْبُتْ مُحَمَّداً قَدَمٌ فِی مَکْرُمَةٍ إِلَّا وَطِئْتَ عَلَى‏ مَوْضِعِ قَدَمِهِ بِمِثْلِ مَکْرُمَتِهِ فَأَنْتُمَا شَقِیقَانِ مِنْ أَشْرَفِ أَنْوَارِ اللَّهِ  فَمُیِّزْتُمَا اثْنَیْنِ وَ أَنْتُمَا فِی الْفَضَائِلِ شَرِیکَانِ إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِیَّ بَعْدَ مُحَمَّدٍ ص فَعِنْدَ ذَلِکَ خَرِسَتِ الْیَهُودُ وَ آمَنَ بَعْضُ النَّظَّارَةِ مِنْهُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ ص وَ غَلَبَ الشَّقَاءُ عَلَى الْیَهُودِ وَ سَائِرِ النَّظَّارَةِ الْآخَرِینَ فَذَلِکَ مَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لا رَیْبَ فِیهِ أَنَّهُ کَمَا قَالَ مُحَمَّدٌ وَ وَصِیُّ مُحَمَّدٍ عَنْ قَوْلِ مُحَمَّدٍ ص عَنْ قَوْلِ رَبِّ الْعَالَمِینَ ثُمَّ قَالَ هُدىً بَیَانٌ وَ شِفَاءٌ لِلْمُتَّقِینَ مِنْ شِیعَةِ مُحَمَّدٍ ص وَ عَلِیٍّ ع إِنَّهُمْ اتَّقَوْا أَنْوَاعَ الْکُفْرِ فَتَرَکُوهَا وَ اتَّقَوُا الذُّنُوبَ الْمُوبِقَاتِ فَرَفَضُوهَا وَ اتَّقَوْا إِظْهَارَ أَسْرَارِ اللَّهِ وَ أَسْرَارِ أَزْکِیَاءِ عِبَادِهِ الْأَوْصِیَاءِ بَعْدَ مُحَمَّدٍ ص فَکَتَمُوهَا وَ اتَّقَوْا سَتْرَ الْعُلُومِ عَنْ أَهْلِهَا الْمُسْتَحِقِّینَ لَهَا وَ مِنْهُمْ نَشَرُوهَا

و حضرت صادق علیه السلام فرمود الف یکى از حروف این نام است الله با الف اشاره به (الله) دارد با لام اشاره به این که‏

الملک العظیم القاهر للخلق اجمعین‏

و با میم اشاره دارد که خداوند مجید و محمود است در هر کارى و این سخن را حجت براى یهودان قرار داده زیرا وقتى خداوند حضرت موسى و سایر پیامبران بعد از او را مبعوث نمود هیچ کس را فروگذار نکردند مگر اینکه از آنها پیمان گرفتند که ایمان آوردند به محمد عربى امّى که در مکه مبعوث مى‏شود و به مدینه هجرت مى‏کند کتابى خواهد آورد. با حروف مقطعه در افتتاح بعضى از سوره‏ها که امتش آن را حفظ مى‏کنند و مى‏خوانند در تمام احوال خود چه ایستاده و چه نشسته و چه در حال راه رفتن باشند حفظ آن را خداوند برایشان ساده مى‏کند و همراه مى‏نماید با محمد وصى و برادرش على بن ابى طالب علیه السلام را که نگهبان علومى است که به او آموخته و در اختیار دارد امانتى را که به او سپرده با شمشیر برّان خویش تمام دشمنان محمد صلى الله علیه و آله را خوار و ذلیل مى‏کند و با دلائل رساى خود بد اندیشان را محکوم مى‏نماید با مردم بنا به تنزیل قرآن به پیکار برمى‏خیزد تا آنها را به پذیرفتن دین وامى‏دارد چه بخواهند و چه نخواهند.

سپس بعد از درگذشت پیامبر صلى الله علیه و آله گروهى که به ظاهر ایمان آورده بودند مرتد مى‏شوند و قرآن را تحریف نموده و معانى آن را تغییر مى‏دهند و بر خلاف واقع تفسیر مى‏نمایند در این هنگام با آنها از روى تأویل قرآن به پیکار مى‏پردازد تا شیطان آنها را گمراه کند و موجب زیان و ذلت و بدبختى ایشان گردد.

گفت موقعى که خداوند پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله را در مکه مبعوث نمود و به مدینه رهسپارش کرد و قرآن را بر او نازل نمود در افتتاح سوره بزرگ آن (الم) را قرار داد یعنى این همان کتابى است که پیامبرانم خبر داده‏اند بر تو نازل خواهم کرد (لا رَیْبَ فِیهِ) همان طور که گفته‏اند نازل شده است که باطل در آن راه ندارد او و امتش قرآن را در حالات مختلف خود مى‏خوانند سپس یهودان بر خلاف واقع آن را تحریف مى‏کنند و بر خلاف توجیه مى‏نمایند و پیوسته مى‏خواهند اطلاع حاصل کنند از مقدار زیست این امت که خداوند آنها را از چنین اطلاعى محروم نموده یکى از یهودان گفت اگر آنچه محمد مى‏گوید واقعیت داشته باشد مقدار حکومت او و زیست امتش هفتاد و یک سال است الف یک، لام سى و میم چهل است. على علیه السلام فرمود پس المص را چه مى‏کنید که بر پیغمبر صلى الله علیه و آله نازل شده گفتند این هم صد و شصت و یک سال مى‏شود فرمود الر را چه مى‏کنید که بر پیغمبر نازل شده. گفتند حالا مى‏شود دویست و سى و یک سال باز على علیه السلام فرمود در باره المر چه مى‏گوئید گفتند حالا دویست و هفتاد و یک سال.

على علیه السلام فرمود یکى از این حروف مقطعه شاهد مدت زیست این امت است یا همه آنها به اختلاف جواب دادند بعضى گفتند یکى و برخى گفتند همه آنها و بالاخره هفتصد و سى و چهار سال مى‏شود و بعد قدرت به دست یهودان خواهد افتاد.

على علیه السلام فرمود آیا کتاب خدا این مطلب را گفته یا از خود توجیه مى‏نمائید بعضى گفتند کتاب خدا ناطق بر این گفته است و برخى مدعى شدند که این ادعاى خود ما است.

فرمود بیاورید آن کتابى را که چنین مطلبى را بیان کرده نتوانستند بیاورند به دیگران نیز فرمود دلیل بر ادعاى خود بیاورید گفتند دلیل گفتار ما حساب جمل است فرمود به چه دلیل چنین حرفى را مى‏زنید در این حروف چیزى نیست که شاهد گفتار شما باشد اگر کسى مدعى شود که این حروف شاهد مقدار زیست و عمر امت حضرت محمد صلى الله علیه و آله نیست ولى این حروف گواه است که هر کدام از شما به تعداد حساب این حروف مورد لعنت خدا هستید یا به مقدار این حروف شما از درهم و دینار به مردم مقروض مى‏باشید یا بگوید این حروف گواه است که هر کدام از شما به من مقروض هستید به مقدار جمع اعداد این حروف گفتند هرگز آنچه تو مى‏گوئى از الم و المص و الر و المر فهمیده نمى‏شود.

فرمود آنچه شما نیز ادعا مى‏کنید از الم و المص و الر و المر فهمیده نمى‏شود اگر گفتار من با دلیل شما رد شود گفتار شما نیز با دلیل من رد مى‏شود. یکى از سخنوران آنها گفت یا على خوشت نیاید از اینکه گفتار ما را به واسطه نداشتن دلیل رد کردى، ادعاى شما نیز دلیلى ندارد چه دلیلى بر ادعاى خود دارى امیر المؤمنین علیه السلام فرمود نه این هر دو مساوى نیست ما دلیل داریم دلیل ما معجزه است بعد رو به شتران یهود نموده فرمود اى شتران گواهى دهید براى محمد و وصى او. شتران با عجله صدا زدند راست مى‏گوئى راست مى‏گوئى اى وصى محمد صلى الله علیه و آله این یهودان دروغ مى‏گویند. على علیه السلام فرمود این یک نوع شهادت است اى لباسهاى یهودان شما گواهى دهید براى محمد صلى الله علیه و آله و وصى او تمام لباسهایشان به سخن درآمده گفتند ما گواهى مى‏دهیم یا على که محمد صلى الله علیه و آله پیامبر واقعى است و تو وصیّ او هستى هر مقام و منقبتى او دارد تو نیز قدم جاى قدم او گذارده‏اى شما دو نفر از عالى‏ترین نور خدا جدا شده‏اید که به دو صورت مشخص گشته‏اید و در فضائل شریک هستید جز اینکه بعد از محمد صلى الله علیه و آله پیامبرى نیست در این موقع یهودان از سخن باز ماندند بعضى از آنها که شاهد این جریان بودند ایمان به پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله آوردند ولى شقاوت بر یهودان و سایر حاضرین مستولى گشت این است معنى قول خداوند لا رَیْبَ فِیهِ همان طورى که محمد صلى الله علیه و آله فرمود و وصى او از قول ایشان بیان کرده از قول خداوند جهانیان بعد مى‏فرماید هُدىً بیان و شفا است لِلْمُتَّقِینَ براى پرهیزکاران از شیعیان و پیروان محمد و على علیهما السلام بپرهیزید از آشکار نمودن اسرار خدا و اسرار اولیاء خدا و اوصیاى حضرت محمد و آن‏ها را پنهان نمائید و بپرهیزید از اینکه دانش را از مستحقان آن پنهان نمائید.

روایتی جامع در تاویل حروف مقطعه از لسان مبارک امام جعفر صادق علیه السلام

(معانی الأخبار 23 باب معنى الحروف المقطعة فی أوائل السور من القرآن ص : 22) عَنْ سُفْیَانَ بْنِ السَّعِیدِ الثَّوْرِیِّ قَالَ قُلْتُ لِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الم وَ المص وَ الر وَ المر وَ کهیعص وَ طه وَ طس وَ طسم وَ یس وَ ص وَ حم وَ حم  عسق وَ ق وَ ن قَالَ ع أَمَّا الم فِی أَوَّلِ الْبَقَرَةِ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَلِکُ وَ أَمَّا الم فِی أَوَّلِ آلِ عِمْرَانَ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَجِیدُ وَ المص فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُقْتَدِرُ الصَّادِقُ وَ الر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الرَّءُوفُ وَ المر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُحْیِی الْمُمِیتُ الرَّازِقُ وَ کهیعص فَمَعْنَاهُ أَنَا الْکَافِی الْهَادِی الْوَلِیُّ الْعَالِمُ الصَّادِقُ الْوَعْدِ وَ أَمَّا طه فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا طَالِبَ الْحَقِّ الْهَادِی إِلَیْهِ ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى‏ بَلْ لِتَسْعَدَ بِهِ وَ أَمَّا طس فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ وَ أَمَّا طسم فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ الْمُبْدِئُ الْمُعِیدُ وَ أَمَّا یس فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا أَیُّهَا السَّامِعُ لِلْوَحْیِ- وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ  إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ.  عَلى‏ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ وَ أَمَّا ص فَعَیْنٌ تَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ وَ هِیَ الَّتِی تَوَضَّأَ مِنْهَا النَّبِیُّ ص لَمَّا عُرِجَ بِهِ وَ یَدْخُلُهَا جَبْرَئِیلُ ع کُلَّ یَوْمٍ دَخْلَةً فَیَغْتَمِسُ فِیهَا ثُمَّ یَخْرُجُ مِنْهَا فَیَنْفُضُ أَجْنِحَتَهُ فَلَیْسَ مِنْ قَطْرَةٍ تَقْطُرُ مِنْ أَجْنِحَتِهِ إِلَّا خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى مِنْهَا مَلَکاً یُسَبِّحُ اللَّهَ وَ یُقَدِّسُهُ وَ یُکَبِّرُهُ وَ یُحَمِّدُهُ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ أَمَّا حم فَمَعْنَاهُ الْحَمِیدُ الْمَجِیدُ وَ أَمَّا حم  عسق فَمَعْنَاهُ الْحَلِیمُ الْمُثِیبُ الْعَالِمُ السَّمِیعُ الْقَادِرُ الْقَوِیُّ وَ أَمَّا ق فَهُوَ الْجَبَلُ الْمُحِیطُ بِالْأَرْضِ‏ وَ خُضْرَةُ السَّمَاءِ مِنْهُ وَ بِهِ یُمْسِکُ اللَّهُ الْأَرْضَ أَنْ تَمِیدَ بِأَهْلِهَا وَ أَمَّا ن فَهُوَ نَهَرٌ فِی الْجَنَّةِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اجْمُدْ فَجَمُدَ فَصَارَ مِدَاداً ثُمَّ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ لِلْقَلَمِ اکْتُبْ فَسَطَرَ الْقَلَمُ فِی اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ مَا کَانَ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ فَالْمِدَادُ مِدَادٌ مِنْ نُورٍ وَ الْقَلَمُ قَلَمٌ مِنْ نُورٍ وَ اللَّوْحُ لَوْحٌ مِنْ نُورٍ وَ قَالَ سُفْیَانُ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بَیِّنْ لِی أَمْرَ اللَّوْحِ وَ الْقَلَمِ وَ الْمِدَادِ فَضْلَ بَیَانٍ وَ عَلِّمْنِی مِمَّا عَلَّمَکَ اللَّهُ فَقَالَ یَا ابْنَ سَعِیدٍ لَوْ لَا أَنَّکَ أَهْلٌ لِلْجَوَابِ مَا أَجَبْتُکَ فَنُونٌ مَلَکٌ یُؤَدِّی إِلَى الْقَلَمِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ الْقَلَمُ یُؤَدِّی إِلَى اللَّوْحِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ اللَّوْحُ یُؤَدِّی إِلَى إِسْرَافِیلَ وَ إِسْرَافِیلُ یُؤَدِّی إِلَى مِیکَائِیلَ وَ مِیکَائِیلُ یُؤَدِّی إِلَى جَبْرَئِیلَ وَ جَبْرَئِیلُ یُؤَدِّی إِلَى الْأَنْبِیَاءِ وَ الرُّسُلِ ص قَالَ ثُمَّ قَالَ لِی قُمْ یَا سُفْیَانُ فَلَا آمَنُ عَلَیْک‏

سفیان ثورى گوید: به جعفر بن محمّد عرض کردم: یا ابن رسول اللَّه‏ معناى فرموده خداوند چیست؟ آنجا که مى‏گوید:

الم و المص و الر و المر و کهیعص و طه و طس و طسم و یس و ص و حم و حمعسق و ق و ن؟

فرمود: أمّا «الم- الف، لام، میم» در ابتداى سوره بقره، یعنى منم پروردگار زمامدار، و در آغاز سوره آل عمران «المص» یعنى منم خداوند شریف و عطابخش بدون استحقاق و «المص- الف، ل، م، ص-» منم خداوند فرمانروا و راستگو.

و «الر- الف، لام، را-» یعنى منم پروردگار مهربان و روزى رسان همه.

و «المر- الف، لام، میم، را-» یعنى منم خداوندى که میمیراند و زنده مى‏کند و بسیار روزى رساننده به همه است.

و «کهیعص- ک، ها، یا، عین، صاد-» یعنى منم کفایت‏کننده مهمّات تمامى مخلوق بگونه‏اى که به دیگران پناه نبرند و منم راهنما (هادى) بر مراد خود با عقلها و بطور الهام. و منم ولىّ (اولى) به تصرّف همه هستى، و اولى به نفس انسان از خود او و عالم (داناى) بالذّات که مطّلع بر ضمایر پنهانى است، و منم صادق (وفاکننده) به عهد و پیمان.

 «طه- طا، ها-» نیز یکى از نامهاى پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله است و معنایش این است که: اى جوینده حق و راهنمائى‏کننده بسوى آن! قرآن را بر تو نفرستادیم‏ که در زحمت بیفتى بلکه بر تو فرستادیم که به وسیله آن به هدف رسیده کامیاب گردى) و «طس- طا، سین-» یعنى: منم جوینده شنوا. و «طسم- طا، سین، میم-» یعنى منم طالب شنونده، آغازگر آفرینش، بدون نیاز به آفریده شده، آغازکننده بدون وسائل و وسائط، منم (معید) باز گرداننده.

و «یس- یا، سین-» نامى از نامهاى پیغمبر صلّى اللَّه علیه و آله است، و معنایش این است: اى شنونده وحى و قرآن.

و «ص- صاد-» نام چشمه‏اى است که از عرش مى‏جوشد، همان چشمه‏اى که پیغمبر در معراج از آب آن وضو ساخت و جبرئیل هر روز یک بار در آن غوطه‏ور مى‏گردد، و پس از بیرون آمدن از آن بالهاى خود را حرکت مى‏دهد، هیچ قطره‏اى از آن بالها نمى چکد مگر آنکه خداوند تبارک و تعالى فرشته‏اى از آن مى آفریند که تا روز رستاخیز او را تسبیح و تقدیس کند و خدا را بزرگ دانسته و ستایش نماید.

و «حم- حاء- میم-» حمید یعنى ستوده شده و پسندیده و مستحقّ حمد بسبب افعال مستحسنه، نقیض ذمّ و مرادف شکر است، به اعتبار مورد. و مجید یعنى شریف و بزرگوار.

 «حمعسق- حاء، میم، عین، سین، قاف-» یعنى بردبار، دهنده دانش،دانا، شنوا، قدرتمند، و برومند.

 «ق- قاف-» کوهى است که تمامى زمین را فراگرفته و رنگ تیره آسمان به جهت آن است و به سبب آن خداوند کره زمین را نگهدارى کرده است تا ساکنینش را نجنباند.

و «ن- نون-» رودى (نهرى) در بهشت است که خداوند آن را فرمود:

بسته شو! پس مرکّب گردید و سپس به قلم فرمود: [بنویس‏] بلافاصله، قلم در لوح محفوظ، آن چه تا کنون بوده و آن چه پس از این بوجود خواهد آمد نگاشت، مرکّب و جوهر او نور بود، و قلم نیز از نور، و لوح نیز تکّه‏اى از نور است. سفیان گفت: عرض کردم: کار لوح و قلم و جوهر را برایم واضح‏تر تشریح فرمائید، و از علومى که خدا به شما آموخته است به من یاد دهید، فرمود: یا ابن سعید اگر شایسته پاسخ نبودى جوابت را نمى‏گفتم، پس «نون» فرشته‏اى است که خود را به قلم مى‏رساند و قلم نیز فرشته‏اى است که خود را به لوح مى‏رساند، و آن نیز فرشته‏اى باشد که وحى را به اسرافیل رسانده، و او به میکائیل مى‏رساند و وى نیز به جبرئیل و جبرئیل هم به پیامبران خدا- صلوات اللَّه علیهم- مى‏رساند . بعد فرمود: بر خیز و برو، که بیشتر از این بر تو ایمن نیستم.

یا حق

 

دوشنبه ۱٢ بهمن ،۱۳۸۸ساعت ٩:٢۳ ‎ق.ظ توسط سید خلیل شاکری(شاکر)بازنویسی مطالب توسط سجاد علیپور نظرات ()